foto1
foto1
foto1
foto1
foto1

(074)3855246 - 232
library@tvu.edu.vn
Liên hệ:



test

No result...

 

Tác giả: Trung Trung Đỉnh

Nhà xuất bản: Quân đội Nhân dân. Năm XB: 2014.

Số trang: 224Tr. Kích thước: 21cm.

Hình thức bìa: bìa mềm. Số định danh: 895.92234 Đ312
 
 
 

Không phải đến tiểu thuyết Lính trận (Nhà Xuất bản Quân đội Nhân dân, 2014), Trung Trung Đỉnh mới có những trang viết về Tây Nguyên vừa mượt mà, đằm thắm vừa gân guốc, dữ dội, mà trước đó anh đã từng chọn nơi đây làm quê hương thứ hai, với không dưới vài ngàn trang viết.

Tiểu thuyết Lính trận có hơn 224 trang, nhưng chiến trận được miêu tả chưa tới một phần ba trong số ấy, còn lại chủ yếu là cuộc sống đời thường ở hậu phương như chuyện trong quan hệ gia đình, làng xóm, chuyện tuyển quân, nhập ngũ, huấn luyện, chuyển quân, chuyện yêu đương trong xanh như cổ tích của tuổi trẻ, theo kiểu “lén hẹn hò gặp nhau ở bờ đê, bãi mía, phần lớn là chỉ để nói những câu vu vơ, giỏi lắm cũng chỉ nắm được tay, chưa chạm được vào người nhau mà toàn thân đã run lên như cầy sấy. Rồi nhoáng một cái đã phải chia tay. Rồi viết thư. Rồi ghi nhật ký. Rồi bịa chuyện dọc đường hành quân với đồng đội rằng, tao đã được hôn, được “đấu lưỡi” cùng nàng rồi nhé.

Tiểu thuyết được trần thuật theo dòng tự truyện, như một thiên hồi ký của nhân vật tôi, có tên là “Bỉnh còi”, một lính hậu cần – cái ẩn dụ nghệ thuật của nhà tiểu thuyết điêu luyện là nhằm quay cận cảnh sự ác liệt dữ dội của chiến tranh, nhưng lại không chọn góc nhìn thoáng rộng của một cấp chỉ huy, một trợ lý tác chiến, hay ít ra cũng là một người lính trực tiếp tác chiến, mà lại chọn góc nhìn hẹp của một người lính hậu cần, bởi “tưởng hậu cần chỉ là ở phía sau, ai ngờ cũng phải ra ngay trận địa”, không chỉ là người chứng kiến, người quan sát, mà còn là người nhận lãnh, chịu đựng, đội trên đầu bao nhiêu tấn sắt thép của tất cả các loại vũ khí suốt cả ngày đêm.

Suốt từ đầu đến cuối, chỉ có một trận đánh diễn ra ở chiến trường trọng điểm Plei Me – Ia Đ’răng, nơi mà quyết tâm chiến lược của kẻ thù là dùng tất cả mọi phương tiện chiến tranh có thể có được, để chiếm cho bằng được, cho dù phải nướng cả chính lính Mỹ trên “chảo lửa” ấy, nhưng cuối cùng vẫn không khuất phục được ý chí chiến đấu ngoan cường của bộ đội và nhân dân địa phương. Thời gian kể chuyện được đan xen giữa quá khứ và hiện tại, không gian chiến trận được tái hiện thông qua điểm nhìn của người kể chuyện, nhưng tất cả những gì gian khổ và khốc liệt nhất của chiến tranh đã hiện ra một cách sinh động và chân thật. Sinh động bởi không chỉ vì tác giả là người trong cuộc, người đã từng trải nghiệm, mà còn là người có một thế giới tâm hồn được kiến bởi một ký ức trong suốt của một thời tuổi trẻ ở chiến trường, một ký ức đẹp không chỉ tồn tại trong tâm thức cá nhân mà còn là ý thức của cả một tập thể, một thế hệ. Chân thật bởi lẽ cuộc chiến đã lùi xa gần bốn mươi năm, được tác giả tái hiện lại như nó vốn có, không cường điệu, tô hồng hoặc lãng mạn hóa quá khứ. Tôi nghĩ, với Trung Trung Đỉnh, nhờ có vốn sống ở chiến trường Tây Nguyên còn đầy chật trong tâm hồn, lại được chưng cất qua độ lùi của một quãng thời gian dài, anh chỉ cần nhớ về một trận đánh, một sự kiện, kể ra con đường ra trận căng như dây phơi, rồi đem các nhân vật, các chi tiết kẹp hong phơi dưới hơi ấm tâm hồn mình, lập tức trở thành sự sống, thành nguồn mạch văn chương.

Tác phẩm hầu như không có nhân vật trung tâm. Những nhân vật chính như Hồi, Lâng, Từ, Hiển, Xuyên, Tụ, Chính, Ty, Khôi... và cả “Bỉnh còi” – người kể chuyện, không một ai hoàn hảo cả, trong cuộc sống và trong đường đời, lúc này lúc khác, đều có những nhược điểm tất yếu của một con người bình thường, theo kiểu “nhân vô thập toàn”, nhưng khi ra trận, họ đều là những con người dũng cảm, chiến đấu và sẵn sàng hy sinh vì lý tưởng. Tư tưởng nhân văn của tác phẩm có thể nhận ra khi nhân vật phản diện chính là bóng ma, là cái ác của chiến tranh, là cuộc chiến tranh do họ phát động, do vậy, ngược lại, từ đó có thể nhận ra hình tượng nhân vật trung tâm, đó chính là người lính trận, con người xuất thân trong đời thường với bao ưu điểm lẫn nhược điểm, cũng có những nhũng nhiễu, va đập của đời sống, những tình yêu vụng trộm, những láu cá, khôn lỏi... nhưng khi vào trận, họ trở thành những anh hùng.

Cái phẩm chất anh hùng từ trong vô thức của cá nhân trở thành hữu thức của cả một tập thể quân đội. Sừng sững bên cạnh đó, là sự hy sinh to lớn của những cán bộ và nhân dân địa phương, những người như Chuốt, H’Dên, H’Rieul, Yơn, những người mẹ, người chị cả một đời ăn sắn khoai, để gạo gùi nuôi bộ đội, những người cưu mang và là nền tảng của cuộc chiến tranh nhân dân. Tác phẩm như một lời nhắn nhủ về những con người mà lịch sử không thể lãng quên. Và, ngay cả mỗi cá nhân ngày nay được sống với cả một thế giới, không nhớ về bóng dáng của quá khứ, chính là những kẻ vô ơn đáng nguyền rủa. Không hiển ngôn thành câu chữ, nhưng hình tượng nhân dân được đặt sóng đôi với hình tượng người lính là một đẳng thức có ý nghĩa hàm ngôn của tác giả về đất và người Tây Nguyên, nơi với anh “Là cuộc đời anh. Là nỗi ám ảnh, là sự mê hoặc, là sự rơi chìm, nhấn chìm, trùm lên toàn bộ cuộc đời anh, mê mẫn suốt đời, không cách gì rút ra, thoát ra được cho đến chết”.

Còn có những chân dung sơ lược, những sự kiện chưa được đào sâu, những miêu tả theo một mô hình công thức còn rơi rớt, nhất là đối với lớp người đọc trẻ tuổi, một lớp công chúng mới đang hình thành, thế hệ ra đời sau chiến tranh không phải tính bằng chục năm, mà vài chục năm, thậm chí hàng nửa thế kỷ, đòi hỏi phải có cái nhìn về chiến tranh bằng ý niệm, bằng tâm thức, khi đọc Lính trận, sẽ không tránh khỏi có đôi chỗ hụt hẫng, tiếc nuối.

 

Thư viện xin trân trọng giới thiệu cùng quý bạn đọc!

Mỗi tuần một quyển sách

Thư viện Trường Đại học Trà Vinh.

Số 126 - Nguyễn Thiện Thành, Khóm 4, phường 5, Thành phố Trà Vinh - Tỉnh Trà Vinh.

Mã nguồn: Joomla - Diablodesign.